Kısaca
Trapez sac, matkap uçlu ve EPDM pullu çatı vidalarıyla sabitlenir; en yaygın çap 6,3 mm'dir. Vida boyu = aşık et kalınlığı + sac veya panel kalınlığı + en az 10 mm; kaynaklar genellikle m² başına 5–8 vida önerir. Çatı eğimi (%) = yükseklik ÷ yatay mesafe × 100; trapez sac için minimum eğim profile göre genellikle %5–10 arasında verilir.
Trapez sac vidası nedir?
Trapez sac ve sandviç panel, matkap uçlu (kendinden delen) ve EPDM pullu çatı vidalarıyla aşıklara sabitlenir. Matkap ucu sacı ve çelik aşığı önceden delik açmadan deler; vidanın altındaki metal pul ile EPDM conta, vida deliğini su geçirmez hâle getirir. Bu vidalar DIN 7504-K tipindedir ve korozyona karşı kaplıdır.
Vida çapı ve boyu nasıl seçilir?
- Çap: Trapez sac ve panel montajında en yaygın çap 6,3 mm'dir; hafif işlerde 5,5 mm de kullanılır.
- Boy: Vida boyu, bağlanan katmanların toplamından uzun olmalıdır: aşık et kalınlığı + sac (veya panel) kalınlığı + en az 10 mm. Tek kat trapez sacda 6,3 × 25 veya 6,3 × 32 mm sık kullanılırken, sandviç panelde vida boyu panel kalınlığına göre belirgin şekilde uzar.
- Delme kapasitesi: Vidanın matkap ucunun delebildiği çelik kalınlığı, aşık et kalınlığından büyük olmalıdır. Kalın çelik aşıklarda daha uzun uçlu vida seçilir.
- Ahşap aşık: Ahşap aşıklarda matkap uçlu çelik vidası yerine ahşap için üretilmiş, sivri uçlu çatı vidası kullanılır.
Metrekareye kaç vida gerekir?
Kaynaklarda genellikle m² başına 5–8 vida önerilir. Kesin sayı aşık aralığına, panel genişliğine, rüzgâr yüküne ve binanın konumuna bağlıdır: çatı kenarları, köşeleri ve mahya çevresi rüzgâr emmesine daha açık olduğundan bu bölgelerde vida sıklığı artırılır. Büyük çatılarda vida düzeni proje hesabıyla belirlenmelidir.
Vidalama sırasında dikkat edilecekler
- Doğru tork: Vida, EPDM pul hafifçe yayılana kadar sıkılmalıdır. Az sıkılan vida su alır, aşırı sıkılan vida pulu ezer ve sacı çökertir. Tork ayarlı vidalama makinesi kullanın.
- Dik vidalama: Vida yüzeye dik girmelidir; eğik vida pulun oturmasını engeller.
- Vida yeri: Çatıda yaygın uygulama, suyun aktığı oluk yerine hadve tepesinden vidalamaktır. Bazı derin profillerde üretici oluktan bağlantı önerebilir; profilin montaj föyüne uyun.
- Talaşları temizleyin: Delme talaşları yüzeyde kalırsa paslanarak boyalı ve galvanizli yüzeyde leke bırakır. Montaj sonunda yüzeyi süpürün.
- Yan bindirme: Komşu paneller en az bir hadve bindirilir; bindirme yerleri dikiş vidasıyla birbirine bağlanabilir.
Çatı eğimi nedir, nasıl hesaplanır?
Çatı eğimi, çatının yatay mesafeye göre ne kadar yükseldiğidir ve genellikle yüzde ile ifade edilir:
Eğim (%) = Yükseklik ÷ Yatay mesafe × 100 · Açı (°) = arctan(Eğim ÷ 100)
Örnek: Yatayda 6 m olan bir çatı yüzeyi mahyada 0,6 m yükseliyorsa eğim 0,6 ÷ 6 × 100 = %10, açı yaklaşık 5,7°'dir. Eğimli yüzeyin gerçek uzunluğu (panel boyu) ise √(6² + 0,6²) ≈ 6,03 m olur; saçak taşması buna eklenir.
| Eğim (%) | Açı | 1 m yatayda yükselme |
|---|---|---|
| %5 | 2,9° | 50 mm |
| %7 | 4,0° | 70 mm |
| %10 | 5,7° | 100 mm |
| %15 | 8,5° | 150 mm |
| %20 | 11,3° | 200 mm |
| %30 | 16,7° | 300 mm |
| %50 | 26,6° | 500 mm |
Trapez sac için minimum çatı eğimi
Trapez sac düz çatıda kullanılmaz; suyun panelden hızla akması için eğim gerekir. Kaynaklarda tek kat trapez sac için önerilen minimum eğim genellikle %5 ile %10 arasında verilir. Gerçek alt sınır profilin hadve yüksekliğine, yan ve boy bindirme detayına ve panelde boyda ek olup olmamasına bağlıdır: düşük hadveli profiller ve boyda ekli çatılar daha fazla eğim ister. Eğim azaldıkça bindirme payı artırılmalı ve bindirmelerde sızdırmazlık bandı kullanılmalıdır. Kesin değer için kullanılan profilin üretici föyünü esas alın; çok düşük eğimli çatılarda kenetli çatı veya membran sistemleri değerlendirilmelidir.
İlgili rehberler
- Trapez sac ölçüleri ve profil tipleri
- Trapez sac ağırlık hesaplama
- Trapez sac (çatı sacı) ve sandviç panel
Bu içerik İpek Metal teknik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Projenize özel değerler için bizimle iletişime geçin.