Kısaca
Galvanizli sac, korozyona karşı korunması için yüzeyi çinko ile kaplanmış çelik sacdır. En yaygın yöntem sıcak daldırma galvanizdir; kaplama hem bariyer hem de katodik koruma sağlar.
Tanım
Galvanizli sac, çelik sacın yüzeyinin ince bir çinko tabakasıyla kaplanmasıyla elde edilir. Çinko, çelikten daha aktif bir metal olduğu için yüzeyde çizik oluşsa bile önce kendisi korozyona uğrar ve alttaki çeliği korur. Bu etkiye katodik koruma denir.
Galvaniz ne demek?
Galvaniz, çeliği korozyondan korumak için yüzeyini çinkoyla kaplama işlemidir; galvanizli sac da bu işlemden geçmiş saca verilen addır. Kelime, 18. yüzyılda elektrik ve metaller üzerine çalışan İtalyan bilim insanı Luigi Galvani'nin adından gelir. Sıcak daldırma yöntemiyle galvanizleme 19. yüzyılın ilk yarısında patentlenmiş, sacın rulo hâlinde kesintisiz galvanizlendiği sürekli hatlar ise 20. yüzyılda yaygınlaşmıştır.
Nasıl üretilir?
- Soğuk haddelenmiş çelik şerit yüzey temizliğinden geçirilir.
- Tavlama fırınında istenen mekanik özelliklere getirilir.
- Yaklaşık 450 °C'deki erimiş çinko banyosundan sürekli olarak geçirilir.
- Hava bıçaklarıyla kaplama kalınlığı ayarlanır (Z100–Z275 vb.).
- Pasivasyon ve yağlama ile yüzey koruması tamamlanır.
Galvaniz yöntemleri
| Yöntem | Nasıl yapılır | Kaplama | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| Sürekli sıcak daldırma (galvanizli sac) | Rulo, erimiş çinko banyosundan kesintisiz geçirilir (EN 10346) | İnce ve düzgün; Z275'te yüzey başına yakl. 19 µm | Sac, rulo, trapez, panel, havalandırma |
| Parça (genel) sıcak daldırma | İmal edilmiş çelik parçalar banyoya tek tek daldırılır (EN ISO 1461) | Kalın; 6 mm üstü çelikte ortalama en az 85 µm | Çelik konstrüksiyon, korkuluk, direk, bağlantı elemanı |
| Elektro galvaniz | Çinko, elektrolitik yolla kaplanır | Çok ince ve pürüzsüz | Boyanacak otomotiv ve beyaz eşya parçaları, iç mekân |
| Soğuk galvaniz | Çinko tozu içeren boya sürülür veya püskürtülür | Boya tabakası; gerçek kaplama değil | Kesik kenar, kaynak ve hasar onarımı |
Temel özellikler
| Özellik | Tipik değer |
|---|---|
| Standart | TS EN 10346 |
| Kalınlık | 0,30 – 3,00 mm |
| Kaplama | Z100 – Z275 g/m² |
| Kalite | DX51D+Z … DX54D+Z, S220GD+Z … S350GD+Z |
Kullanım alanları
- Havalandırma kanalları ve klima gövdeleri
- Çatı, cephe ve trapez paneller
- Çelik profil ve hafif çelik yapılar
- Beyaz eşya ve elektrik panoları
- Tarım ekipmanı ve sera konstrüksiyonu
Galvanizli sacın sınırları
- Asidik ve kuvvetli bazik ortamlar: Çinko, nötre yakın ortamlarda kararlıdır; asit buharı, gübre ve kimyasal depolama gibi ortamlarda hızla aşınır. Bu tür yerlerde boyalı sistem veya farklı malzeme değerlendirilmelidir.
- Sürekli yüksek sıcaklık: Galvaniz kaplama yaklaşık 200 °C'nin üzerindeki sürekli sıcaklıklarda özelliğini kaybetmeye başlar; baca ve fırın gibi sıcak yüzeylere uygun değildir.
- Kaynak ve kesme: Galvanizli sac kaynak yapılabilir, ancak ısınan çinko buharlaşır. Çalışma iyi havalandırılmalı ve uygun solunum koruması kullanılmalı; kaynak bölgesindeki yanmış kaplama soğuk galvaniz boyayla onarılmalıdır.
- Farklı metallerle temas: Bakır gibi metallerle nemli temas ve bakır borulardan akan su, çinkonun aşınmasını hızlandırır.
Sonuç
Doğru kalite ve kaplama sınıfı seçildiğinde galvanizli sac, boyasız olarak bile uzun yıllar korozyona dayanır. Seçim yaparken uygulama ortamını ve şekillendirme ihtiyacını birlikte değerlendirmek gerekir.
Kaplama kalınlığı korozyon ömrünü doğrudan belirler; ortamlara göre tahmini ömür için galvaniz kaç yıl dayanır rehberine, galvanizli sacın siyah sac ve DKP'den farkı için sac türleri karşılaştırmasına bakın.
Bu içerik İpek Metal teknik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Projenize özel değerler için bizimle iletişime geçin.